جعفر پناهی
جعفر پناهی (زادهٔ ۲۰ تیر ۱۳۳۹) کارگردان، فیلمنامهنویس و تدوینگر ایرانی است.[۴] او در سطح بینالمللی به دلیل نقش برجستهاش در سینمای ایران شناخته میشود و جوایز متعددی از جشنوارههای معتبر جهانی از جمله شیر طلایی از جشنواره فیلم ونیز برای دایره (۲۰۰۰)، خرس طلایی از جشنواره بینالمللی فیلم برلین برای تاکسی (۲۰۱۵) و نخل طلا از جشنواره فیلم کن برای یک تصادف ساده (۲۰۲۵) را دریافت کرده است.[۵] با این افتخارات، پناهی پس از آنری-ژرژ کلوزو، میکلآنجلو آنتونیونی و رابرت آلتمن، چهارمین فیلمسازی است که جوایز اصلی هر سه جشنوارهٔ بزرگ سینمایی جهان را کسب کرده است.
پناهی فعالیت سینمایی خود را با ساخت فیلمهای کوتاه و دستیاریِ عباس کیارستمی آغاز کرد. نخستین فیلم بلند او، بادکنک سفید (۱۹۹۵)، جایزه دوربین طلایی جشنواره کن را دریافت کرد که نخستین جایزه مهم برای یک فیلم ایرانی در این جشنواره بهشمار میرود. او از آن زمان به بعد با موج نوی سینمای ایران شناخته میشود. موضوعاتی چون محدودیتهای اجتماعی و زندگی افراد بهحاشیهراندهشده در ایران، محور آثار وی بودهاند.
فیلمهای او بارها در ایران ممنوع شدهاند و فعالیت حرفهایاش همواره با برخورد و فشار از سوی مقامات ایرانی همراه بوده است. در سال ۲۰۱۰ پناهی بازداشت و بعدها به شش سال زندان و ۲۰ سال محرومیت از فیلمسازی و سفر محکوم شد. با وجود این محدودیتها او همچنان به ساخت فیلم ادامه داد؛ از جمله این فیلم نیست (۲۰۱۱) که بهصورت قاچاقی از ایران خارج شد و در جشنواره کن به نمایش درآمد. از دیگر آثار برجسته او میتوان به آینه (۱۹۹۷)، آفساید (۲۰۰۶)، پرده (۲۰۱۳)، سهرخ (۲۰۱۸) و خرس نیست (۲۰۲۲) اشاره کرد. فیلم یک تصادف ساده نامزد جایزه اسکار بهترین فیلم بینالمللی شد.
پناهی در خاکسپاریِ زاون قوکاسیان
فیلم مستند این فیلم نیست ساختهٔ پناهی در دسامبر ۲۰۱۱ جایزهٔ اول بخش آسیا-آفریقای هشتمین دورهٔ جشنوارهٔ بینالمللی فیلم دبی را دریافت کرد.[۷۲]
پناهی در ۹ مارس ۲۰۱۲ برندهٔ نشان هنر برای آزادی از بنیاد فیر پلی در سوئیس شد.[۷۳] مجلهٔ تایم در سال ۲۰۲۶ او را یکی از ۱۰۰ شخص تأثیرگذار در جهان معرفی کرد.[۷۴]
جایزهٔ دوربین زرین جشنوارهٔ کن ۱۹۹۵
پناهی با فیلم بادکنک سفید درخشید و در جشنوارهٔ کن حضور یافت و موفق به دریافت جایزهٔ دوربین زرین این دوره از جشنوارهٔ کن شد.[۷۵]
جایزه ساخاروف
در آبان ۱۳۹۱ اعلام شد جایزهٔ آزادی افکار ساخاروف از طرف پارلمان اروپا به جعفر پناهی و نسرین ستوده اهدا میشود.[۷۶] اعضای هیئت پارلمان اروپا نیز تصمیم گرفتند طی سفر از پیش برنامهریزیشده خود به تهران، ضمن دیدار با ستوده و پناهی، دعوتنامهٔ رسمی پارلمان اروپا از آنها در ارتباط با دریافت جایزهٔ ساخاروف را بهدست آنها برسانند. اما سفر هیئت اروپایی مذکور بهدلیل عدم پذیرش شرط آنها مبنی بر دیدار با نامبردگان به ایران لغو شد.[۷۷]
خرس نقرهای جشنوارهٔ فیلم برلین ۲۰۱۳
در ۲۹ بهمن ۱۳۹۱ (۱۶ فوریهٔ ۲۰۱۳) هیئت داوران جشنوارهٔ فیلم برلین، جایزهٔ خرس نقرهای بهترین فیلمنامه را به جعفر پناهی به خاطر نوشتن فیلمنامهٔ پرده اهدا کرد. کامبوزیا پرتوی که این فیلم ساختهٔ مشترک او و جعفر پناهی است برای دریافت جایزه به روی سن رفت.[۷۸][۷۹]
جایزهٔ آسیا پاسیفیک برای فیلمنامهٔ گُل
در سال ۲۰۱۴ فیلمنامهٔ گُل پناهی جایزهٔ ۲۵ هزار دلاری هشتمین دورهٔ جشنوارهٔ فیلم آسیا پاسیفیک را که به عنوان کمکهزینه برای ساخت فیلم اهدا میشود، در کنار سه فیلم دیگر از بنگلادش، دانمارک و اسرائیل از آن خود کرد.[۸۰]
خرس طلایی جشنوارهٔ فیلم برلین ۲۰۱۵
پناهی در ۱۴ فوریهٔ ۲۰۱۵ به خاطر فیلم تاکسی برندهٔ خرس طلایی جشنوارهٔ بینالمللی فیلم برلین شد.[۸۱]
جایزهٔ بهترین فیلمنامهٔ جشنوارهٔ فیلم کن ۲۰۱۸
فیلم سهرخ جعفر پناهی پس از نامزدی در بخش رقابت اصلی برای نخل طلای جشنوارهٔ فیلم کن سال ۲۰۱۸ برندهٔ جایزهٔ بهترین فیلمنامهٔ این جشنواره شد. بدین ترتیب، پس از اصغر فرهادی وی دومین فیلمساز ایرانیای شد که برندهٔ این عنوان میشود.[۸۲][۸۳][۸۴]
جعفر پناهی در جشنواره کن ۲۰۲۵
نامزدی در آکادمی اسکار
در ۱۴ آذر ۱۳۹۱ این فیلم نیست به عنوان یکی از ۱۵ نامزد اولیه برای دریافت جایزهٔ اسکار بهترین فیلم مستند انتخاب شد.[۸۵] درحالیکه این فیلم در ایران به نمایش در نیامده است.[۸۶][۸۷]
جایزهٔ نخل طلای جشنوارهٔ فیلم کن ۲۰۲۵
فیلم یک تصادف ساده جعفر پناهی پس از نامزدی در بخش رقابت اصلی برای نخل طلای جشنوارهٔ فیلم کن سال ۲۰۲۵ برندهٔ نخل طلای این جشنواره شد.[۶۹]
💬 نظرات کاربران
0 نظرهنوز نظری ثبت نشده؛ اولین نفر باش!